शेकापचा ‘प्रकल्पविरोध’ ते ‘अटींसह विकास’ : चौथ्या पिढीत विचारांचे ‘अपग्रेडेशन’ की भूमिकेचे ‘ट्रान्समिशन’?

शेकापच्या राजकारणाचा इतिहास पाहिला तर मोठ्या प्रकल्पांच्या विरोधात उभे राहणे ही केवळ निवडणुकीची रणनीती नव्हती, तर पक्षाच्या राजकीय अस्तित्वाचा एक भाग होता. मग आजच्या पिढीसमोर असा प्रश्न का उभा राहतोय की “सर्व अटी पूर्ण झाल्या तर प्रकल्पाला विरोध नाही”? काळ बदलला म्हणून भूमिका बदलली, असे म्हणायचे तर ते मान्य करावे लागेल; पण मग कालपर्यंत ज्या भांडवलशाहीविरोधी भूमिकेवर राजकारण केले, त्या भूमिकेचे आजचे रूप नेमके काय? संघर्षाची तलवार म्यान करून अटी-शर्तींचा मुद्दा पुढे करणे हा विचारांच्या उत्क्रांतीचा पराभव आहे की राजकीय वास्तवाची कबुली? हा सवाल शेकापलाच स्वतःला विचारावा लागणार आहे.

कारण सायडोंगर हा केवळ आणखी एक प्रकल्प नाही; तो शेकापच्या जुन्या आणि नव्या राजकारणातील फरक दाखवणारा आरसा ठरू शकतो. एका बाजूला झाडे तोडली जात आहेत, जंगल आणि पाण्याचा प्रश्न उपस्थित होत आहे, आदिवासींच्या हक्कांची चिंता व्यक्त केली जात आहे; दुसऱ्या बाजूला “सगळ्या अटी पूर्ण झाल्या तर विरोध नाही” असे सांगितले जात आहे. मग शेकापची अंतिम रेषा नेमकी कुठे आहे? अट पूर्ण करणारा प्रकल्प आला की आंदोलन संपणार, की अटींची अंमलबजावणी होईपर्यंत संघर्ष सुरू राहणार? इथेच शेकापच्या चौथ्या पिढीच्या राजकारणाची खरी परीक्षा आहे.