‘होमबाऊंड’ — स्वप्नांच्या चौकटीत अडकलेली एक पिढी, आणि ऑस्करपर्यंत पोहोचलेली एक कथा

सत्यमेव जयते न्यूज डॉट कॉम / डिजिटल डेस्क

काही चित्रपट पडद्यावर सुरू होण्याआधीच मनात सुरू होतात. ‘होमबाऊंड’ हाच तो चित्रपट आहे.
दिग्दर्शक नीरज घायवान यांच्या कॅमेऱ्याने पुन्हा एकदा भारताकडे पाहिलं आहे — पण यावेळी आरशातून. आणि तो आरसा फारसा सोयीस्कर नाही.
९८व्या ऑस्कर पुरस्कारांच्या बेस्ट इंटरनॅशनल फीचर फिल्म विभागात ‘होमबाऊंड’ ची शॉर्टलिस्टमध्ये निवड झाली आहे. ही बातमी नाही; हा संकेत आहे.
संकेत असा की, जग आता भारताच्या फक्त रंगीत गाण्यांकडे नाही, तर दडपलेल्या आवाजांकडे लक्ष देत आहे.

कथा जी पोलीस होण्यापासून सुरू होते… पण व्यवस्थेवर येऊन थांबते

दोन मित्र.
एक स्वप्न.
पोलीस होण्याचं.
पण भारतात स्वप्नांनाही जात असते.
आणि ओळख असते.
‘होमबाऊंड’ मध्ये कोविड-19 च्या गोंधळलेल्या काळात घडणारी ही कथा, नोकरीपेक्षा मोठ्या प्रश्नांवर बोट ठेवते —
आपण कोण आहोत?
आणि व्यवस्था आपल्याला काय होऊ देते?
घायवान इथे घोषणाबाजी करत नाहीत.
ते फक्त कॅमेरा स्थिर ठेवतात… आणि वास्तव बोलू देतात.

अभिनय: संवाद कमी, पण डोळ्यांत सगळं

इशान खट्टर — अस्वस्थ शांततेचा चेहरा.
विशाल जेठवा — दडपलेल्या संतापाचं प्रतिबिंब.
जान्हवी कपूर — थोड्या शब्दांत मोठं दुःख व्यक्त करणारी उपस्थिती.
इथे अभिनय म्हणजे ‘परफॉर्मन्स’ नाही,
तो अनुभव आहे.
प्रेक्षक म्हणून तुम्ही पाहत नाही — तुम्ही त्यात अडकता.

ऑस्कर आणि भारत: पुन्हा एकदा तीच जुनी, पण अपूर्ण गोष्ट
‘मदर इंडिया’, ‘सलाम बॉम्बे!’, ‘लगान’…
आणि आता ‘होमबाऊंड’.
हा चौथा भारतीय चित्रपट जो ऑस्करच्या या टप्प्यावर येऊन उभा राहिला आहे.
प्रश्न फक्त पुरस्काराचा नाही.
प्रश्न असा आहे —
जग भारताला कोणत्या नजरेने पाहतं?
आणि ‘होमबाऊंड’ उत्तर देतो —
“भारत म्हणजे स्वप्न आणि संघर्ष यांच्यात अडकलेली माणसं.”

शेवट: ऑस्कर मिळो वा न मिळो…
‘होमबाऊंड’ आधीच जिंकला आहे.
कारण तो
अस्वस्थ करतो
प्रश्न विचारतो
आणि शांतपणे जबाबदार ठरवतो
ऑस्कर हा मुक्काम असू शकतो.
पण हा चित्रपट प्रवास आहे.आणि असा प्रवास क्वचितच घडतो.